De zevenslaper of relmuis

Een van de leukste ‘ontmoetingen’ die we deze vakantie hadden in de Dordogne (Charente) was die met het knaagdiertje de zevenslaper (Glis glis). Er woont een hele familie onder het dak van het vakantiehuisje La Madrinie. Zodra het donker wordt worden ze actief en gaan achter elkaar en voedsel aan.

Uiterlijk

De zevenslaper ziet er uit als een kruising tussen een muis en een eekhoorn. De grijzig – bruinige kleur en de kop heeft hij van de muis en de pluimstaart van de eekhoorn. Die staart is helaas niet te zien op de foto. In ons huisje bleef de aanblik beperkt tot de flonkerende oogjes die over de rand van het dak naar ons zaten te kijken. Slechts eenmaal zagen we er eentje helemaal van de ene naar de andere opening glippen. De zevenslaper is tussen de 15 en 20 cm lang zonder staart, die 11-13 cm lang is. Zoals te zien is op de foto hebben ze een donkere rand om de ogen. De buik is licht van kleur.

Gedrag

Zodra het donker wordt zagen en hoorden we de zevenslapers wakker worden. Het zijn goede klimmers maar geen goede springers, zoals de eekhoorn. Hoeveel het er precies zijn in La Madrinie konden we niet goed achterhalen. Misschien een stuk of vier/vijf? Ze zijn actief en je hoort ze geregeld rennen over en onder het dak. Je kon ze ook naar elkaar horen piepen. De geluiden die ze maken spelen een belangrijke rol in de communicatie. Met name in de paartijd laten ze ook via geursporen weten dat een bepaald territorium bezet is. Ze voeden zich met allerlei zaden, vruchten en noten en vullen het menu soms aan met dierlijke eitwitten, bijvoorbeeld insecten. Het schijnt dat ze er ook niet voor terugdeinzen een vogelnest te plunderen.

Hun naam danken ze aan de lange winterslaap, die wel zeven maanden kan duren (okt – mei). Ze maken een vostvrij nest in de grond of zoeken een grot op. Ook zoeken ze soms geschikte plekken op zolders en in schuren. Ze moeten het dan een lange periode doen op hun vetreserve. Alle processen in het lichaam worden op een heel laag pitje gezet; de lichaamstemperatuur daalt drastisch en de ademhaling kan terug naar 1x per uur. In mei worden ze weer wakker. Eind juni tot half augustus is de paartijd. De draagtijd is drie tot vier weken en dan komen de jongen ter wereld. Meestal zijn het er vier of vijf, maar er zijn ook gevallen bekend van elf jongen. Waarschijnlijk heeft de omvang van het nest met het voedselaanbod te maken. Na ongeveer een maand verlaten de jonkies het nest en ze zijn na de tweede winterslaap geslachtsrijp. In vergelijking met andere knaagdieren kan de zevenslaper relatief oud worden, er zijn gevallen van twaalf jaar (in het wild) bekend.

Verspreiding

De zevenslaper komt in een groot deel van West Europa voor. Ze leven hoofdzakelijk in loofbossen, waar ze goed aan hun voedsel kunnen komen, zoals eikels en beukenootjes. Ze leven in holen in bomen en grotten en pikken ook graag de door de boswachter opgehangen nestkasten in. Het groepje van la Madrinie laat zien dat het ook cultuurvolgers kunnen zijn. Er stonden veel hazelnoten in de directe omgeving van La Madrinie, ik denk dat dit een belangrijke voedingsbron voor ze is.

Slot

De Romeinen en Etrusken zagen wel een aardige snack in de zevenslaper. Ook nu worden ze nog wel door mensen opgegeten. Met name in Slovenië. Ze worden in beperkte mate als huisdier gehouden. Af en toe zie je er een paar opduiken in een dierenwinkel (vooral in Duitsland).

Laat je door de zevenslapers niet weerhouden om naar La Madrinie te gaan. Er is geen enkele reden om bang voor ze te zijn en vies zijn ze ook niet. Ze knabbelen niet aan je voorraden en komen niet in het huisje. Afgezien van het af en toe piepen en het geluid dat ze maken als ze over het dak lopen, merk je niet dat ze er zijn. Voor ons was het juist een extra reden om het huisje La Madrinie te boeken.

Wil je meer weten over zoogdieren? De KNNV Veldgids Europese Zoogdieren mag niet ontbreken in je boekenkast of mee op reis.