Japanse duizendknoop – (Fallopia japonica)
Inhoud
Japanse duizendknoop – (Fallopia japonica)
Japanse Duizendknoop is een invasie woekerplant die steeds meer natuur- en stedelijke gebieden bedreigd. Nu is het de beurt aan de geluidswal aan de A12 in Ede.
De geluidswal aan de A12 in Ede
De geluidswal aan de A12 in Ede moet het geluid van de snelweg scheiden van de naastgelegen woonwijk De Rietkampen. Ik weet niet of dat altijd even goed lukt, want een aantal jaren geleden werd de geluidswal ineens wel 1,5 meter hoger. Kan ook zijn dat het een goede plek was voor het zand dat vrij kwam bij de bouw van de parkeergarage van bioscoop De Cinemec. Deze parkeergarage voor 400 autos’ is geïntegreerd in de wal en als zodanig niet zichtbaar. Op de zonnige geluidswal, boven de parkeergarage, is ook een kleine wijngaard te vinden. Van de druiven maakt De Cinemec een witte wijn.
Je kunt op twee niveaus wandelen op de geluidswal. De paden bovenlangs en onderlangs zijn geliefd bij liefhebbers van een korte wandeling en vooral hondenbezitters, waaronder ik zelf.
De ca 800 meter lange geluidswal is naast een heel nuttig verschijnsel ook een ecologische strook. Op de noordhelling zijn brede stroken met struikgewas aangeplant, waarin vogels broeden en een schuilplaats kunnen vinden. Ook kleine zoogdieren kunnen hier schuilen. De zuidhelling, naar de snelweg, is een redelijk veilig gebied voor hazen, die er met enige regelmaat te zien zijn.
De plantengroei is gevarieerd en de bloemen bieden voedsel aan veel soorten insecten, waaronder diverse vlindersoorten die op hun beurt weer als voedsel dienen voor vogels en andere dieren. De vlinders gebruiken ook veel planten als ‘waardplant’, dat wil zeggen voedselplant voor de rupsen.
Japanse duizendknoop
In het vroege voorjaar van 2017 zag ik voor het eerst op een kaal stuk de staaksels boven de grond komen. De schrik sloeg me om het hart. Het zou toch niet waar zijn? Helaas, het is bleek wel waar. Nu een paar maanden verder, in juni, zie je pas goed hoe zorgelijk de situatie is. Bijna de hele geluidswal, van voor tot achter, is besmet. Overal duikt de Japanse duizendknoop op en heeft op veel plekken al hoogtes van ruim boven de 2 meter bereikt. Vorige jaar (2016) heb ik er nog niets van gemerkt.
De Japanse duizendknoop is in het begin van de 19e eeuw vanuit Zuid-Oost Azië naar Europa geïmporteerd. De plant is geschikt als veevoer en werd ook wel als sierplant aangeplant. De eerst berichten over verwildering dateren van 1897. Vanaf begin 20ste eeuw is de agressieve woekeraar met een opmars begonnen, die niet meer te stuiten lijkt.
De Japanse duizendknoop is een vaste plant die diep wortelt. Hij heeft lange, holle stengels die tot 3 meter hoog kunnen groeien. Aan de zijtakken groeien de 5-12 cm grote bladeren. De stengels verhouten na enige tijd en krijgen rode stippen. Ze hebben wel wat weg van bamboe, inclusief de holle compartimenten. In augustus en september bloeit de plant met witte, soms witroze bloemen.
De jonge scheuten zijn eetbaar en smaken naar rabarber. Onder het motto: “if you can’t beat them, eat them”, heeft Landschapsbeheer Flevoland een aantal recepten op hun Facebook pagina staan. Verder is er op internet genoeg te vinden over hoe je de Japanse duizendknoop kunt bereiden.
Een groot problemen van de plant zijn de wortelstokken. Die zitten diep in de grond en beschikken over zoveel kracht dat ze betonnen fundamenten kunnen ontwrichten en door asfalt heen kunnen groeien. Een klein fragment is in staat om uit te groeien tot een nieuwe plant.
Voor onze geluidswal ziet het er slecht uit. Waar de Japanse duizendknoop het voor het zeggen krijgt, is er geen ruimte meer voor andere planten en dieren.
Bestrijding
De bestrijding is een crime. De plant is slecht vatbaar voor herbiciden (waarvan je ook moet afvragen wat erger is; het middel of de kwaal). Wat vaak gebeurt, is het meermalen per jaar maaien en afvoeren van de plant in de hoop dat hij uitgeput raakt. Bedekken wordt ook wel gedaan, maar vaak duikt de plant tot wel 7 meter naast de bedekking weer op.
Hier is de Japanse duizendknoop een strook rode kornoelje binnengedrongen. De winnaar is vooraf bekend.
In buurgemeente Renkum waar, de woekeraar misschien nog wel een groter probleem is dan in Ede, worden varkens ingezet om de planten te bestrijden. In 2017 is het al weer het derde seizoen. Ook hier is de hoop dat het voortdurend consumeren van de bovengrondse delen de plant zodanig zal uitputten dat hij sterft. Overigens zijn het niet alleen de Bonte Bentheimer varkens die de strijd aan gaan met de Japanse duizendknoop. Er is een groep vrijwilligers, de duizendknoopbrigade, actief die met enige regelmaat de planten verwijderen in de hoop dat dit de plant in voldoende mate uitput.
Misschien moet de geluidswal ook op deze manier gered worden. Door de bewoners van De Rietkampen. Met een eigen duizendknoopbrigade. Wie doet er mee om dit op poten te zetten? Als er een klein groepje is, die dit wil meehelpen organiseren zijn we een heel eind. Meld je via contact!
Dat exoten een probleem vormen wordt steeds meer erkend. Volgens de nieuwe hoogleraar invasiebiologie wordt het tijd voor een deltaplan.
Exotische planten en dieren horen hier niet en zijn soms een probleem, soms niet. Er is een informatieve KNNV veldgids Exoten om ze te herkennen. Klik hier.
